Second Life: ขอต้อนรับสู่โลกเสมือนจริง

Second Life: ขอต้อนรับสู่โลกเสมือนจริง

Second Life

จากบุปฝาชนสู่โลกออนไลน์
ในยุค 60 บุปผาชนเบ่งบานจัดตั้งชุมชนอิสระตั้งแต่ซานฟรานซิสโก แอลเอ และนิวยอร์ค พวกเหล่าปัจเจกชนผู้ต่อต้านวัฒนธรรมได้ยึดหัวหาดต่อรองอำนาจ มีแนวคิดในด้านเสรีภาพ การเมือง และการเสพยา พวกเขากลายเป็นชุมชนที่ขยายใหญ่ขึ้น กระจายวัฒนธรรมไปทั่วโลกอย่างรวดเร็ว ผ่านสู่ยุคเจ็ดสิบบุปผาชนอ่อนกำลังลงผู้ขับเคลื่อนหลายคนเสียชีวิตจากการเสพยา หลายคนถูกฝ่ายขวาสังหาร บางคนทำลายตัวเองและผู้อื่นด้วยความรุนแรง สงครามเวียตนามสิ้นสุด ไม่มีสงครามใดให้ประท้วง บุปผาชนโตขึ้น พวกเขากระจายตัวอยู่ในสังคม บ้างเดินเข้าสู่วงจรธุรกิจ เด็กมหาวิทยาลัยที่กำลังเรียนอยู่มีแนวคิดหลุดจากกรอบประเพณีเดิม บิล เกตต์ และสตีฟ จ็อปส์ เป็นตัวอย่างหนึ่งที่ชี้ให้เห็นว่าเป็นหนึ่งในผลพวงของยุคบุปผาชน แนวคิดเสรีภาพที่หลุดกรอบเดิม ๆ และต้องการสร้างวัฒนธรรมใหม่ให้กับโลก การที่จอปส์กล่าวว่าต้องการสร้างความพิวเตอร์ส่วนบุคคล เพื่อให้คนธรรมดาได้ใช้นั้นเป็นเหมือนการเปิดสู่ศักราชใหม่ของประวัติศาสตร์ยุคใหม่ (ปี 50-60 ซูเปอร์คอมพิวเตอร์นั้นมีเอาไว้ใช้เฉพาะในวงการทหาร และอวกาศของนาซาเท่านั้น เมนเฟรมของมันก็มีขนาดใหญ่กว่าสนามบาสเก็ตบอล)

กลางยุค 70 ยังไม่มีใครรู้ว่าคนธรรมดาจะเอาคอมพิวเตอร์ไปใช้กับอะไร ด้วยราคาที่แพงมหาศาล และขนาดที่ใหญ่เทอะทะ จนเข้าสู่ยุค 80 การเกิดวินโดว์-ไมโครซอฟต์ แอปเปิ้ล-แมคอินทอช พวกเขาปฏิวัติเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลได้อย่างรวดเร็ว ให้มีสมรรถนะที่ดีขึ้นแต่เล็กลงเรื่อย ๆ จนกระทั่งอินเตอร์เน็ตได้ถูกนำมาใช้กับผู้ใช้ทั่วไป การเชื่อมต่อคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลเข้าด้วยกันผ่านเครือข่ายทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงใหม่ ๆ ของโลก นวัตกรรมซึ่งทำการปฏิวัติธุรกิจอย่างอินเตอร์เน็ต คือก้าวกระโดดขั้นสำคัญนำไปสู่การแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างคนสองคนหรือมากกว่าซึ่งออนไลน์ถึงกันผ่านเครอข่าย นำไปสู่การแสดงทัศนคติผ่านเวบบอร์ดสาธารณะ นำมาซึ่งการเสนอข่าวที่ไม่ต้องผ่านการถูกควบคุมโดยรัฐบาลหรือฝ่ายข่าว อินเตอร์เน็ตก้าวไกลจนกลายมาเป็นชุมชน เวบไซต์ต่าง ๆ สร้างชุมชนของตัวเอง มีสมาชิกรวมตัวคล้ายหมู่บ้าน มีการนัดพบปะพูดคุย ทำกิจกรรม พวกเขาได้ก้าวไปสู่ชุมชนที่มีอิทธิพล เวลานี้อินเตอร์เน็ตประกาศเส้นทางใหม่ของธุรกิจ และมันเรียกร้องให้นักลงทุนก้าวเข้ามาเพื่อขยายฐานของมันให้กว้างไกลยิ่งขึ้นในระดับจักรวาล

จากอีเมลถึงเอ็มเอสเอ็น จากเอ็มเอสเอ็นถึงอวาตาร์
นอกจากเวบไซต์ซึ่งมีเวบบอร์ดแล้ว การโต้ตอบระหว่างผู้ใช้อินเตอร์เน็ตกลายเป็นประเด็นสำคัญของการพัฒนารูปแบบการติดต่อระหว่างกันของเครื่องคอมพิวเตอร์ ในยุคแรกการส่งอีเมลคือก้าวสำคัญของการใช้งานอินเตอร์เน็ต การกำเนิดขึ้นของโปรแกรมไอซีคิวทำให้การสนทนากันแบบเรียลไทม์ได้รับการตอบรับอย่างดีจากผู้ใช้ จนในยุคหลังฮอตเมล์ ยาฮู้ รวมถึงเวบไซต์ต่าง ๆ ก็พัฒนาโปรแกรมแมสเซ็นเจอร์ของตัวเองออกมาอย่างต่อเนื่อง นอกจากส่งข้อความถึงกันแล้วยังสามารถพูดคุยกันโดยมองเห็นหน้ากันได้ด้วย

แต่กระนั้นอินเตอร์เน็ตไม่ได้หยุดอยู่ที่การส่งข้อความถึงกันเพียงอย่างเดียว ความซับซ้อนในการใช้งานอินเตอร์เน็ตเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ การลงทะเบียนผู้ใช้ซับซ้อน การซื้อของผ่านบัตรเครดิตรต้องรักษาข้อมูลให้ปลอดภัยจากการโจรกรรม การจดจำไอพีนัมเบอร์ เพื่อรักษาความปลอดภัยของระบบ และการโจมตีของเหล่าแฮกเกอร์ และยังต้องป้องกันไวรัสซึ่งแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว

ภาพเสมือนคือตัวแทนตัวตนในโลกออนไลน์

ในช่วงสองสามปีนี้โปรแกรมแมสเซ็นเจอร์พัฒนารูปแบบออกไปมากขึ้น แทนที่เราจะสวมบทบาทของตัวเองในการสื่อสาร ทว่าเราสามารถสร้างตัวตนของเราขึ้นมาใหม่ ซึ่งไม่ใช่ภาพของตัวเราจริง ๆ แต่สร้างรูปแบบของตัวเราในแบบอวาตาร์ (Avatar) ซึ่งการสื่อสารแบบนี้คล้ายคลึงกับรูปแบบเกม Sim City ที่เราสวมบทบาทตัวละครและออกท่องไปในเวิ้งอาณาบริเวณกว้างใหญ่ของไวเบอร์เน็ต

วิชวลเวิร์ลมนุษย์ในยุคออนไลน์
วิชวลเวิร์ล (Virtual World) หรือโลกเสมือนจริง คือ “โลกจำลองสามมิติ” ที่ถูกสร้างขึ้นบนเครือข่ายอินเตอร์เน็ต มันไม่ใช่แค่เกมออนไลน์ มันไม่ใช่แค่การสื่อสารระหว่างตัวบุคคล แต่มันกำลังย่างเท้าเข้าไปสู่วิถีชีวิตจริง ๆ ของมนุษย์ ทำไมวิชวลเวิร์ลถึงเข้าใกล้ชีวิตจริงเข้าไปทุกขณะ ตอบสั้น ๆ เป็นเพราะว่ามันได้เลียนแบบชีวิตของมนุษย์ทุกขั้นตอนนั่นเอง

การกำเนิดขึ้นของเวบไซต์ secondlife.com ได้สร้างมาตรฐานวิชวลเวิร์ลขึ้นมาใหม่ ผู้ใช้เข้าไปลงทะเบียนเพื่อเป็นประชากรของเวบไซต์ จากนั้นก็ดาวโหลดโปรแกรมมาติดตั้งในเครื่องคอมพิวเตอร์ เราสามารถเลือกเพศและรูปแบบอวาตาร์ได้อย่างอิสระ เราสามารถปรับแต่งรูปร่างหน้าตาของตัวแทนของเราอย่างไรก็ได้ สามารถเปลี่ยนเครื่องแต่งกาย สามารถเปลี่ยนสีผม ใน secondlife เราสามารถเดินทางไปยังสถานที่ต่าง ๆ ที่อยู่ในเครือข่าย ซึ่งแยกออกเป็น Island หากการเดินสำรวจพื้นที่ช้าเกินไปเรายังใช้วิธีการบินแทนการเดินก็ได้

แต่สิ่งที่ทำให้ secondlife ได้รับความสนใจจากคนเล่นอินเตอร์เน็ต คือนอกจากเราจะใช้พื้นที่เหล่านี้เพื่อสื่อสารแบบปกติแล้ว ประชากรยังสามารถทำงานหาเงิน สามารถผลิตสินค้า หรือขายสินค้าของเขาได้ โดยใช้ระบบอัตราแลกเปลี่ยน ซึ่งเรียกระบบเงินนี้ว่า “ลินเดนดอลลาร์” ลินเดนดอลลาร์กลายเป็นสกุลเงินที่สามารถแลกเปลี่ยนได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย โดยมีอัตราแลกเปลี่ยนอยู่ที่ 1 ยูเอสดอลลาร์ เท่ากับ 250 ลินเดนดอลลาร์ คนหนุ่มสาวที่เคยทำงานในร้านแมคโดนัล ร้านสะดวกซื้อ หรืองานที่มีรายได้ต่ำ ได้เปลี่ยนมาขายของ ผลิตเสื้อผ้า โซฟา ของตกแต่งบ้าน ในแบบอิเลคโทรนิค กลับมีรายได้มากกว่าทำงานจริง ๆ บนโลกเสียอีก ปัจจุบันประชากรที่ลงทะเบียนใน secondlife มีมากกว่า 13 ล้านคนทั่วโลก พื้นที่ต่าง ๆ เริ่มมีบริษัทใหญ่ ๆ มาจับจองเพื่อประชาสัมพันธ์สินค้า ขายสินค้า ตั้งแต่บริษัทหนังอย่างวอร์เนอร์บราเทอร์ บริษัทผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้าโซนี่ หรือบริษัทผลิตภัณฑ์กีฬาไนกี้ก็ไม่พลาดที่จะเข้ามาทำธุรกิจใน secondlife และในปัจจุบันบริษัทไอบีเอ็มได้ทุ่มงบประมาณในการลงทุนกับ secondlife ในจำนวนเงินสิบล้านเหรียญ (คำนวนแล้วงบประมาณยังมากกว่าโครงการบางโครงการของรัฐบาล)

Sexy Avatar คือแรงดึงดูดที่ทำให้คนเข้าไปสู่เซ็กซ์ในโลกไซเบอร์

การที่ไอบีเอ็มสนใจเข้ามาทำการวิจัย ทุ่มเททรัพยากรให้กับวิชวลเวิร์ล ย่อมแสดงให้เห็นทิศทางในอนาคตว่า การขยายฐานโลกออนไลน์ในแบบโลกจำลองเสมือนจริงน่าจะมีขอบข่ายที่กว้างใหญ่ไพศาล ไอบีเอ็มมุ่งเน้นที่จะยกระดับการบริการ การขายสินค้าให้มีความปลอดภัยระดับสูง รวมถึงพัฒนาคุณภาพการบริการให้มีความเสถียรภาพมากขึ้น

ใน secondlife ไม่ได้มีเพียงร้านค้าหรือบริษัทต่างประเทศเท่านั้น แต่ยังมีมหาวิทยาลัยของไทย อย่างเช่นมหาวิทยาลัยอัสสัมชัน (ABAC) ซึ่งอยู่ใน Charming Island เปิดหลักสูตรการเรียนการสอนในแบบ E-Learning ลองนึกภาพที่นักศึกษาไม่ต้องออกจากบ้านเพื่อเข้าห้องเรียนจริง ๆ แต่สามารถศึกษาหรือเรียนผ่านตัวแทนของเขาในโลกจำลอง เบื่อเมื่อไหร่เขาก็บินไปเที่ยวเล่นก่อนจะกลับมาเรียนใหม่ หรือการโอนเงินค่าหน่วยกิต การทำกิจกรรม การเปลี่ยนแปลงเอกสาร แลกเปลี่ยนข้อมูล หรือสามารถทำรายการขณะที่ออนไลน์ นอกจากมหาวิทยาลัยแล้วก็มีธนาคารไทยพาณิชย์ ได้สร้างพื้นที่ SCB Island ขึ้นมาเพื่อโปรโมตธนาคาร แม้ตอนนี้ยังไม่ได้มีบริการพิเศษใด ๆ บน secondlife ทว่าการมีพื้นที่แบบนี้แสดงให้เห็นว่าบริษัทไทยหลายแห่งก็มีความตื่นตัวในเรื่องเทคโนโลยีเป็นอย่างมาก แน่นอนในอนาคตมันอาจจะสามารถบริการออนไลน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าเดิม รวมถึงการโอนเงินลินเดนดอลลาร์ มาเข้าบัญชีจริง ๆ ที่ผู้ใช้ชาวไทยทำการค้าใน secondlife ก็ได้ เพราะยิ่งสร้างความสะดวกสบายให้กับผู้ใช้มากเท่าไหร่ เราก็ยิ่งใช้งานมันมากขึ้น

The Matrix
ภาพยนตร์แนวไซไฟเรื่อง The Matrix กลายเป็นตำนานของเหล่านักท่องอินเตอร์เน็ต เป็นมหากาฟย์ว่าด้วยเรื่องราวค้นหาว่าแท้แล้วโลกที่เราอยู่จริง ๆ มันคือโลกเสมือนจริงที่ถูกสร้างขึ้นหรือโลกแท้เปล่า โดยเฉพาะ The Matrix ในภาคแรกเป็นเหมือนการตั้งคำถามที่ชวนสงสัยให้กับผู้ชม จนบางครั้งเราต้องลองหยิกเนื้อของเราว่าเจ็บปวดหรือไม่ เราต้องคอยทบทวนว่าเรามีความสุข มีความทุกข์ รู้สึกเศร้า เหงา เปล่าเปลี่ยว และในชีวิตเกิดความไม่คาดฝันขึ้นนั้น แท้จริงแล้วเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจริง หรือเพียงโปรแกรมคอมพิวเตอร์

The Matrix โลกจริงหรือโลกเสมือนกันแน่ที่มนุษย์มีชีวิตอยู่

ทว่าวันนี้เรื่องแต่งสนุก ๆ กำลังเดินทางไปสู่ความจริงเข้าไปทุกขณะ การออนไลน์ผ่านเครือข่าย การสร้างชุมชน การแสดงออกทางความคิด คือแรงผลักดันที่ทำให้โลกเสมือนจริงเติบโตขึ้น ยิ่งมันเกี่ยวพันกับธุรกิจและทรงพลังอย่างคาดไม่ถึง จะทำให้มันเป็นจุดเปลี่ยนของโลก

ผมยังคิดว่เมื่อใดที่มนุษย์สามารถออนไลน์ได้โดยการเชื่อมต่อคลื่นสมองกับคอมพิวเตอร์ การท่องผจญภัยในเวบน่าจะสนุกตื่นเต้นและจริงยิ่งกว่าจริงเพียงใดยากคาดเดา ช่างเป็นแนวคิดที่น่าหลงใหล เมื่อวลานั้นมาถึง มนุษย์จะมีสองโลกให้เดินทาง แม้วันนี้มันยังเป็นเพียงไอเดีย แต่ก็เป็นไอเดียที่น่าสนใจ สักวันเราจะออนไลน์ได้ทั้งจิตวิญญาณ

เมื่อใดที่ชุมชนออนไลน์อย่าง secondlife ขยายพื้นที่ และมันสามารถเชื่อมต่อไปสู่ชุมชนอื่น ๆ ได้ มันจะกลายเป็นการเดินทางไปสู่อุดมคติของเหล่านักท่องอินเตอร์เน็ต วันหนึ่งเมื่อการปฏิวัติวัฒนธรรมออนไลน์มีส่วนในการเปลี่ยนแปลงโลกใบนี้ ผมเชื่อว่าหากวันนั้นมาถึงในอนาคต มนุษย์ทุกคนที่ออนไลน์จะมีอวาตาร์เป็นของตัวเอง เป็นตัวแทนท่องไปยังอาณาจักรใยแก้วนำแสง วันนั้นคงเป็นวันที่โลกออนไลน์ขยายตัวอยู่ในระดับมหจักรวาล กว้างไกล และไม่สิ้นสุด